Dat draaiwieltje in je koelkast meet geen temperatuur
Veel mensen draaien aan het wieltje in de koelkast en denken dat ze ‘m precies op 4 graden zetten. Logisch idee, maar dat wieltje is geen thermometer. Die cijfertjes (meestal 1 t/m 5 of 7) regelen alleen hoe fanatiek de motor koelt. Staat de stand te hoog, dan koelt ‘ie overdreven, vormt er ijs en gaat je stroomverbruik omhoog. Met de energietarieven van 2025 kan een slimme instelling je zo tientallen euro’s per jaar besparen.
Zo werkt het echt (en waarom het vaak misgaat)
Dat wieltje is een simpele regelaar: hoger betekent dat de koelkast harder z’n best doet, niet dat je een exacte temperatuur kiest. Vooral oudere koelkasten helpen je niet met duidelijke aanduidingen, waardoor veel mensen denken dat “stand 4” gelijkstaat aan 4 graden. Nieuwere modellen met een digitaal display tonen wél de echte temperatuur, maar er staan nog altijd miljoenen analoge koelkasten in Nederlandse keukens. Adviezen van onder andere Milieu Centraal laten zien dat te koud afstellen je jaarlijks zo’n 50 tot 100 euro kan kosten. Coolblue schat dat een gemiddelde koelkast 150 tot 300 kWh per jaar gebruikt en dat een verkeerde stand dit met ongeveer 20% kan opdrijven.
De beste temperatuur? Ongeveer 4 graden
Voor voedselveiligheid en zuinig koelen is rond 4 °C ideaal. Kouder is bijna nooit nodig en warmer maakt bederfgevoelige etenswaren riskanter. Omdat het wieltje geen graden aangeeft, moet je zelf even meten. Koop een eenvoudige koelkastthermometer (kost een paar euro, bijvoorbeeld bij Blokker) en leg ‘m in het midden van de koelkast, niet tegen de achterwand of in de deur. Check na 24 uur: is het warmer dan 4 à 5 graden, draai dan één klikje hoger. Bevriezen je groenten half of zie je ijsvorming, ga dan één standje omlaag.
Pas de stand aan het seizoen en je huis aan
De temperatuur in je keuken beïnvloedt hoe je koelkast presteert. In de winter is het binnen vaak koeler en kun je de stand lager zetten (bijvoorbeeld 2–3) om onnodig sterke koeling te voorkomen. Tijdens warme zomerdagen mag ‘ie wat hoger (rond 4–5) zodat de kast rond 4 graden blijft. Zulke seizoensaanpassingen leveren al snel 10 tot 15% besparing op, volgens besparingsadviezen. Kijk ook naar je gebruik: vaak de deur open laten of warme pannen direct in de koelkast zetten jaagt de compressor extra aan.
Vermijd deze kostbare missers
“Max” is niet beter: op de hoogste stand krijg je snel bevroren groente, ijs aan de achterwand en een gillend hoge energierekening. Laat bovendien genoeg ruimte achter de koelkast zodat de warmte weg kan; duw ‘m niet strak tegen de muur. Zet het apparaat waterpas en controleer de deurrubbers op kieren of scheurtjes. Kleine aandachtspunten met grote impact op verbruik en levensduur.
Slimme extra’s om minder stroom te trekken
Doe de basis goed: ontdooi op tijd als je geen no-frost hebt, zuig af en toe stof weg bij de condensor aan de achterkant en houd de deur zo kort mogelijk open. Een aardig gevulde koelkast werkt efficiënter doordat de koude massa de temperatuur stabiel houdt; heb je weinig in huis, zet er dan een kan water bij. Denk bij vervangen aan een zuinig model met een topenergielabel; over de levensduur scheelt dat honderden kilowatturen. Met prijzen rond 0,40 euro per kWh in 2025 tikt dat flink aan. Check ook of er subsidies of kortingen zijn voor energiezuinige apparaten via overheid of energieleverancier.
Waarom dit juist nu telt
Je koelkast draait 24/7 en is in veel huishoudens goed voor zo’n 10 tot 15% van het totale stroomverbruik. In tijden van hogere tarieven en strengere klimaatdoelen is dit een logische plek om winst te pakken. Door het wieltje goed te zetten, met een thermometer te controleren en mee te bewegen met de seizoenen, bespaar je geld, verlaag je je CO₂-voetafdruk en blijven je boodschappen langer goed. Kleine aanpassing, snel terugverdiend. Wanneer heb jij ‘m voor het laatst gecheckt?