Over Nederland hoor je vaak dat het bij de rijksten ter wereld hoort. De economie loopt, de statistieken zien er goed uit en het sociale vangnet staat. Maar aan Johans keukentafel voelt dat als een ver verhaal.
Johan is 82, met pensioen en woont alleen. Fit genoeg om zelf te redden, maar op een leeftijd waarop je kou sneller in je lijf voelt. Toch gaat zijn thermostaat zelden boven de 18 graden. Niet omdat hij dat fijn vindt, maar omdat hij de kosten niet durft te maken.
Elke graad hoger voelt als een gok
“Vroeger draaide ik hem gedachteloos naar 20,” zegt Johan. “Nu kijk ik eerst naar de meter.”
De energienota bezorgt hem constante stress. Elke extra graad voelt als een sprong in het diepe. Red ik het deze maand? En wat als de winter streng wordt? Wat als de prijzen weer stijgen?
Dan maar een extra trui aan, liever dat dan spijt achteraf.
Met pensioen in een duur land
Hij krijgt AOW met een bescheiden aanvullend pensioen. Op papier geen armoede, zou je denken. In het echt slokken de vaste lasten steeds meer op. Energie, boodschappen, zorg: alles werd duurder. Zijn inkomen niet.
Politici praten over koopkracht en compensaties, maar in zijn portemonnee merk je er weinig van. De rek is eruit. Eén tegenvaller en het is meteen spannend.
Rijk land, maar voor wie precies?
We noemen Nederland graag welvarend, en in gemiddelden klopt dat ook. Alleen: gemiddelden verwarmen je huis niet. Die betalen geen energierekening.
Veel gepensioneerden voelen zich ertussen geklemd. Te “rijk” voor structurele steun, te kwetsbaar om de stijgende kosten makkelijk op te vangen. Ze hebben hun leven lang gewerkt en belasting betaald. Nu wordt elke euro omgedraaid.
De onzichtbare keuze voor kou
Wat hem misschien nog het meest steekt, is dat niemand het ziet. Hij klaagt niet. Hij staat niet te demonstreren. Hij past zich aan. Net als zovelen.
De verwarming omlaag. Korter douchen. Lichten uit. Alles om grip te houden op de uitgaven. Het zijn stille keuzes die je niet terugziet in statistieken, maar wel in woonkamers door het hele land.
Ouder worden met zorgen
Je verwacht dat ouder worden rust geeft. Zekerheid. Het gevoel dat je het voor elkaar hebt. Voor Johan voelt het anders. Hij is niet bang voor de jaren, maar voor de envelop op de mat.
Dat schuurt. In een land dat zo welgesteld is, zou niemand van 82 bang hoeven zijn om het warm te hebben.
Zolang energie duur blijft en inkomens niet meekomen, blijft Johans thermostaat op 18 graden. Niet uit keuze, maar omdat dit land voor veel gepensioneerden op papier rijk is en in het dagelijks leven gewoon te kostbaar.