Een bestaan dat elk record aan diggelen sloeg
Het is niet iets wat je vaak meemaakt: iemand die dol is op chocola, graag een wijntje drinkt en decennialang rookt, en tóch 122 wordt. Jeanne Calment flikte het. Ze stierf in 1997, 122 jaar en 164 dagen oud. Haar leven blijft intrigeren, juist omdat ze de gangbare ‘gezonde’ voorschriften aan haar laars leek te lappen. Hoe kon zij zo’n uitzondering zijn?
Vanuit Arles de boeken in
Jeanne kwam in 1875 ter wereld in Arles, in het zuiden van Frankrijk. Dat ze zo oud werd, is geen praatje van het dorpsplein: demografen en historici hebben haar geboorteakte, volkstellingen, trouwpapieren en zelfs oude foto’s uitgeplozen om het te verifiëren. De wetenschappelijke wereld erkent haar record, en ook Guinness World Records heeft het officieel bevestigd. Tot nu toe is zij de enige van wie onomstotelijk vaststaat dat ze ouder werd dan 119.
Een eeuw boordevol veranderingen
Als je zó lang blijft rondlopen, zie je de wereld telkens opnieuw uitgevonden worden. Jeanne zag de doorbraak van de gloeilamp en de telefoon, keek toe hoe de Eiffeltoren werd gebouwd en maakte twee wereldoorlogen mee. De auto werd alledaags, de kiem van het internettijdperk werd gelegd, en gebeurtenissen als de moord op aartshertog Franz Ferdinand speelden zich af in haar leven. Ook de opkomst van de burgerrechtenbeweging in de VS en het doen en laten van drie Amerikaanse presidenten trokken aan haar voorbij.
Geen gas terug op hoge leeftijd
Opvallend genoeg ging Jeanne niet langzamer leven naarmate ze ouder werd. Ze stapte nog op de fiets toen ze ver in de negentig was. Op haar honderdste liep ze door Arles om iedereen die haar had gefeliciteerd persoonlijk te bedanken. Die nuchtere, hands-on energie was typisch haar.
Chocola, sigaretten en een slokje port
Dacht je aan een spartaans menu met wortels en bronwater? Mooi niet. Jeanne werkte elke week zo’n twee pond chocola weg en eindigde elke maaltijd met iets zoets. Ze stak vanaf haar 21e sigaretten op en hield dat, met pauzes, vol tot haar 117e. Een klein glaasje port hoorde er ook vaak bij. Op haar 120e plaagde ze verslaggevers, aldus Prospect Magazine: “Ik zie slecht, ik hoor slecht, ik voel niks, maar voor de rest gaat het prima.”
Humor als brandstof voor het leven
Dat soort grappen was zó typisch haar. Zelfs op het laatst bleef ze licht van toon en scherp. Een klassieker: ze zei dat ze maar één rimpel had — en dat ze erop zat. Die relativerende houding, kunnen lachen om jezelf en om het leven, liep als een rode draad door alles heen.
Waar zat ’m het geheim?
Artsen en wetenschappers wilden natuurlijk weten hoe je met zo’n leefstijl zó oud kunt worden. Medisch onderzoeker Jean-Marie Robin, die met haar arts aan een biografie werkte, vermoedt dat vooral haar vermogen om met stress om te gaan de doorslag gaf. In een telefoongesprek met The New York Times zei hij dat ze, qua aanleg en biologie, opvallend stress-resistent leek. Jeanne zelf hield het simpel: kun je er niets aan veranderen, dan heeft piekeren geen nut.
Blijf bewegen, blijf scherp
Volgens Jeanne lag haar leeftijd niet aan strikte diëten of strakke schema’s, maar aan basisdingen: blijven bewegen, je hoofd aan het werk zetten en met een glimlach de dag ingaan. Ze deed mee in haar buurt, zocht mensen op en hield haar nieuwsgierigheid levend. Niet per se spectaculair, wél vol te houden — en waarschijnlijk een belangrijk stuk van de puzzel.
Wat jij hiermee kunt
Geen enkel recept belooft je 122 kaarsjes. Maar Jeanne Calment laat wel zien dat leefstijl meer is dan regeltjes. Een lichaam dat in beweging blijft, een scherpe geest en ontspannen omgaan met tegenslag: samen is dat een sterke mix. Haar voorbeeld laat zien dat lang leven niet alleen gaat over wat je mijdt, maar vooral over hoe je leeft: met beweging, verbinding en een flinke portie humor.