Lucht wordt grauw, in de verte bromt het, en hop: flitsen. Meestal reageer je automatisch: ramen dicht en even afwachten tot het overdrijft. Ondertussen blijven er binnen nog steeds stapels apparaten ingeplugd.
En precies daar gaat het vaak fout.
Bliksem hoeft je huis niet direct te raken om ellende te geven. Een stevige overspanning kan via het lichtnet of andere bekabeling naar binnen kruipen en kwetsbare elektronica slopen. En het nare is: iets dat ‘uit’ staat, hangt vaak nog gewoon aan het stroomnet.
Komt er heftig onweer aan? Let dan extra op de volgende apparaten.
Je tv is fragieler dan je vermoedt
De tv is eigenlijk het eerste wat je los zou moeten halen. Moderne schermen zitten vol fijngevoelige componenten en verdragen een plotselinge piek in spanning slecht.
Alleen uitzetten helpt niet. Wil je ‘m echt sparen, trek dan de stekker uit het stopcontact.
Zit er ook een coax- of antennekabel aan? Via die lijn kan een overspanning net zo goed binnenkomen.
Hetzelfde verhaal voor alles wat eraan hangt: gameconsole, soundbar, mediabox of streamer.
Ook je computer kan een tik krijgen
Een desktop kan dan wel uit staan, maar zolang de stekker erin zit, hangt hij aan het lichtnet.
Bij heftig onweer: niet alleen uitzetten, maar ook de stekkers van je pc, monitor, printer en andere randapparatuur eruit.
Staan er belangrijke bestanden op? Zorg sowieso voor een degelijke back-up. Een kapotte pc is balen, maar kwijtgeraakte foto’s en documenten zijn vaak nog pijnlijker.
Met een laptop is het simpeler: werk je op de accu, dan hoeft hij tijdens de bui niet ingeplugd te blijven. Lader eruit en gaan.
Modem en router worden vaak over het hoofd gezien
Die schieten er bij veel mensen bij in.
Tv uit, pc uit… en toch blijven modem en router meestal 24 uur per dag aan.
Ook daarin zitten onderdelen die niet blij worden van piekspanningen.
Wil je het zekere voor het onzekere nemen? Haal dan de voedingsstekker eruit. Afhankelijk van je aansluiting kan het slim zijn ook andere kabels tijdelijk los te halen.
Heb je glasvezel? Die vezel geleidt zelf geen stroom, maar de apparatuur eromheen draait natuurlijk wél op elektra.
En ja: opladers blijven vaak gewoon ingeprikt
Waarschijnlijk zit je telefoonlader standaard in het stopcontact.
Zelfs als je telefoon er niet aan hangt.
Bij onweer kun je die losse laders beter even loshalen. Denk ook aan laptopladers, acculaders voor gereedschap en andere adapters.
Dat kost je hooguit een paar tellen.
Keukengadgets vergeet je zo
Loop je keuken eens na.
Koffiezetter, waterkoker, airfryer, broodrooster, magnetron…
Die dingen blijven vaak ingeplugd, terwijl je ze maar kort gebruikt.
Bij stevig onweer trek je de stekker van alles wat makkelijk bereikbaar is gewoon even eruit.
Voor inbouwspul zoals een oven of vaatwasser ligt dat natuurlijk lastiger. Ga tijdens een bui niet acrobatiek uithalen achter zware apparaten om een stekker te pakken.
Veiligheid eerst, altijd.
En hoe zit het met de koelkast?
Die is lastiger.
Ook een koelkast of vriezer kan sneuvelen door een flinke piek. Maar je zet ‘m natuurlijk niet zomaar uit, zeker niet als de bui zo weer weg is.
De stekker zit bovendien vaak onhandig weggestopt.
Heb je vaker overspanningsellende of woon je in een gebied met veel onweer, kijk dan eens naar structurele overspanningsbeveiliging.
Een stekkerdoos is niet zomaar bescherming
Misschien hangt alles bij jou aan één stekkerdoos.
Maar een standaard stekkerblok is geen bliksemafleider.
Er zijn wel stekkerdozen met overspanningsbeveiliging; die vangen best wat pieken op, maar bieden geen harde garantie tegen zware bliksemschade.
Wil je alles echt los hebben, trek dan de stekker van het stekkerblok uit de muur.
Wacht niet tot het boven je huis losbarst
Dit is misschien wel de belangrijkste tip.
Zie je de flits en hoor je meteen de knal, dan ben je te laat om nog door het huis te rennen en overal stekkers uit te trekken.
Regel het op tijd, vóórdat de bui boven je hangt.
Begin met de spullen die duur en gevoelig zijn:
- tv
- pc en beeldscherm
- gameconsole
- modem en wifirouter
- soundbar en streamer
- smart-apparaten
- laders
- keukentoestellen die je makkelijk kunt bereiken
Ga tijdens de bui niet onnodig prutsen met stekkers en kabels.
Kleine moeite, mogelijk een dure reparatie besparen
Het weer stuur je niet, maar je kunt wel voorkomen dat al je dure elektronica onnodig aan het net blijft hangen.
De tv uitzetten kost niets; een stekker lostrekken kost je seconden.
En als je daardoor na een fikse bui niet ineens ontdekt dat je tv, pc of router het heeft begeven, scheelt dat je een flinke kostenpost.
Hoor je vanavond de eerste donder? Loop dan even een rondje door huis. Grote kans dat er een paar stekkers tussen zitten die je nu alvast beter los kunt halen.