Als je al jaren trouw geld opzijzet, kun je volgend jaar weleens onaangenaam verrast worden. Het kabinet wil namelijk de belastingvrije drempel voor spaargeld en ander vermogen in 2027 stevig omlaag schroeven.
En dat kan voor veel meer mensen gevolgen hebben dan eerder gedacht.
Uit antwoorden op Kamervragen over het Belastingplan 2027 blijkt dat naar verwachting 1,2 miljoen Nederlanders voor het eerst box 3-belasting gaan betalen als deze verlaging doorgaat.
Daaronder kunnen ook gepensioneerden en doorsnee spaarders vallen die tot nu toe geen vermogenstaks hoefden te betalen.
Het voorstel zorgt al voor debat, en het is nog allerminst zeker dat de verlaging er daadwerkelijk komt.
Vrijstelling bijna gehalveerd
In 2026 mag je €59.357 aan vermogen hebben zonder box 3-belasting te betalen.
Voor fiscale partners geldt samen €118.714 als vrijstelling.
Op 29 september presenteerde het kabinet echter een plan om die bedragen in 2027 flink te verlagen.
Volgens dat voorstel worden de grenzen:
- €30.846 voor alleenstaanden.
- €61.692 voor fiscale partners.
Kortom: de vrijstelling gaat bijna door de helft.
Wie jarenlang heeft gespaard en tot nu toe onder de vrijstelling bleef, kan ineens belastingplichtig worden.
Opmerkelijk is dat er op Prinsjesdag juist nog werd gesproken over een verhoging naar €60.098 per persoon.
1,2 miljoen mensen extra in box 3
Het kabinet heeft laten doorrekenen hoeveel Nederlanders door de voorgestelde verlaging voor het eerst box 3-belasting zouden moeten betalen.
Dat zijn er ongeveer 1,2 miljoen.
Daarmee zou het totaal aantal mensen dat in box 3 afrekent oplopen naar circa 3,6 miljoen.
De nieuwe groep betaalt naar verwachting gemiddeld zo’n €90 per jaar extra.
Dat klinkt misschien niet veel, maar het is een gemiddelde.
Hoeveel je precies betaalt, hangt af van de omvang en samenstelling van je vermogen: spaargeld, beleggingen of andere bezittingen.
Voor sommige huishoudens kan de uiteindelijke rekening hoger uitpakken.
Ook gepensioneerden kunnen geraakt worden
Mensen die lang hebben gespaard voor later kunnen met de lagere grens te maken krijgen.
Stel: een gepensioneerd stel heeft samen €100.000 op de spaarrekening.
In 2026 valt dat volledig binnen de gezamenlijke vrijstelling van €118.714.
Ze betalen dan geen box 3-belasting, als er verder geen belastbare bezittingen zijn.
Onder het nieuwe voorstel verandert dat.
Met een vrijstelling van €61.692 blijft er €38.308 vermogen over waarover het fictieve rendement wordt berekend.
Reken je met het voorlopige spaarrendement van 1,27 procent en een tarief van 36 procent, dan komt dat uit op ongeveer €175 per jaar.
Een stel dat jarenlang heeft gespaard kan zo dus voor het eerst belasting over dat vermogen gaan betalen.
Alleenstaanden lopen er ook tegenaan
Niet alleen stellen merken de gevolgen.
Ook als je alleenstaand bent, kun je door de lagere vrijstelling erboven uitkomen.
Een alleenstaande gepensioneerde met €45.000 spaargeld betaalt onder de huidige vrijstelling geen box 3-belasting.
Met de voorgestelde grens van €30.846 valt ruim €14.000 boven de vrijstelling.
Dat kan een aanslag tot gevolg hebben.
Voor wie een buffer heeft opgebouwd voor tegenvallers, onderhoud of zorgkosten, is dat een extra kostenpost.
Overigens betaal je niet zomaar 36 procent over je hele spaarsaldo. De heffing gaat over het (fictieve) belastbare rendement.
Waarom wil het kabinet dit?
De verlaging hangt samen met de hervorming van box 3.
Nederland werkt toe naar een nieuw systeem voor belasting op inkomsten uit vermogen.
Dat stelsel staat gepland voor 2028.
De overgang kost geld.
Door de vrijstelling in 2027 te verlagen, wil het kabinet naar schatting zo’n €396 miljoen extra binnenhalen.
Die opbrengst moet helpen om de overstap te financieren.
Tegelijk is er discussie, juist omdat ook kleinere spaarders hierdoor geraakt kunnen worden.
Beleggers kunnen zwaarder worden belast
Heb je beleggingen of bijvoorbeeld een tweede huis, dan kunnen de gevolgen groter zijn.
De Belastingdienst rekent namelijk met verschillende fictieve rendementen per vermogenscategorie.
Voor spaargeld wordt voorlopig 1,27 procent aangehouden voor 2027.
Voor overige bezittingen wil het kabinet het fictieve rendement verhogen van 6,37 naar 7,87 procent.
Over het berekende rendement betaal je 36 procent belasting.
Daardoor kan iemand met beleggingen duidelijk meer kwijt zijn dan iemand die hetzelfde bedrag alleen op een spaarrekening heeft.
Hoe zwaar de belasting precies drukt, hangt af van je situatie en de uiteindelijke regels.
De plannen liggen nog niet vast
Er is één belangrijk punt om in het oog te houden.
De verlaging naar €30.846 is nog geen gelopen race.
Minister van Financiën Eelco Heinen heeft na politieke kritiek aangegeven open te staan voor aanpassingen.
Tijdens de behandeling is onder meer gesproken over een hogere vrijstelling.
Een bedrag van ongeveer €50.000 per persoon is daarbij genoemd.
Het kabinet heeft beloofd uiterlijk 2 november duidelijkheid te geven over eventuele wijzigingen.
Daarna volgt nog het verdere parlementaire traject.
Het kan dus dat de uiteindelijke vrijstelling hoger uitvalt dan nu voorgesteld.
Verschil tussen 2027 en 2028
Er gaan verschillende aantallen rond over hoeveel extra mensen box 3-belasting gaan betalen.
Zo werd eerder gesproken over circa 850.000 extra belastingplichtigen.
Dat cijfer hoort bij de plannen voor het nieuwe stelsel vanaf 2028.
De 1,2 miljoen extra in de recente berekening slaan op de voorgestelde verlaging in 2027.
Het gaat dus om andere jaren en andere regels.
Verwar die aantallen daarom niet met elkaar.
Wat betekent dit voor jouw spaargeld?
Wil je weten of je geraakt wordt, kijk dan naar je vermogen op 1 januari 2027.
Dat is niet alleen je spaargeld.
Ook beleggingen en bepaalde andere bezittingen tellen mee. Schulden kun je onder voorwaarden aftrekken.
De eigen woning waarin je zelf woont, valt normaal gesproken niet in box 3.
Voor het belastingjaar 2026 verandert er niets aan de huidige vrijstelling.
Pas als de definitieve regels voor 2027 bekend zijn, is duidelijk wie echt meer moet betalen.
Het is daarom slim om nu nog geen overhaaste financiële stappen te zetten op basis van dit voorstel.
Hoe nu verder?
De komende weken zijn bepalend voor spaarders.
Het kabinet moet laten weten of het vasthoudt aan de forse verlaging of de vrijstelling toch bijstelt.
Voor de circa 1,2 miljoen Nederlanders die volgens de huidige doorrekening voor het eerst belastingplichtig zouden worden, kan dat een groot verschil maken.
Zeker voor wie jarenlang geld apart heeft gezet voor het pensioen of onvoorziene uitgaven is dit onderwerp relevant.
De kern van de discussie: hoeveel vermogen mag je belastingvrij opbouwen?
Eén ding is duidelijk: als de plannen in de huidige vorm doorgaan, gaan vanaf 2027 veel meer Nederlanders box 3-belasting betalen.
Wat vind jij? Moeten mensen die jaren hebben gespaard voor hun oude dag worden ontzien, of is een lagere vrijstelling te verdedigen?