President Donald Trump zorgt opnieuw voor opschudding in Washington. Met een onverwachte zet legt hij belangrijke nieuwe sancties tegen Rusland stil, terwijl die juist bedoeld waren om Vladimir Poetin extra onder druk te zetten.
Opvallend is dat Trump de wet met die sancties vorige maand zelf nog heeft ondertekend.
Toch kiest hij er nu voor om de maatregelen voorlopig niet in te voeren.
Dat besluit levert felle kritiek op in de Amerikaanse politiek. Ook in Oekraïne klinkt teleurstelling.
Democraat Don Beyer verwijt Trump dat hij Oekraïne laat vallen en buigt voor Poetin.
Uit Rusland komt juist een tevreden reactie.
Wat is er precies aan de hand? En waarom maakt Trump zo’n plotselinge draai?
Trump parkeert kernsancties voorlopig
Op vrijdag 16 oktober tekende Trump een presidentieel besluit waarmee hij een vrijstelling instelde voor cruciale sancties en importheffingen uit een nieuwe Amerikaanse wet.
Die wet, de Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026, was bedoeld om de economische druk op Rusland fors op te voeren.
Het idee daarachter: de Russische staatskas minder ruimte geven om de oorlog in Oekraïne te financieren.
De regels zouden onder meer Russische banken, hoge functionarissen en energiebedrijven raken.
Ook landen die grote hoeveelheden Russische olie en gas afnemen, konden te maken krijgen met stevige Amerikaanse importheffingen.
Maar nog vóórdat die nieuwe maatregelen daadwerkelijk ingingen, besloot Trump gebruik te maken van een vrijstelling.
De wet blijft dus bestaan, alleen worden belangrijke onderdelen voorlopig niet toegepast.
Bestaande Amerikaanse sancties tegen Rusland verdwijnen door dit besluit niet automatisch.
Opmerkelijke U-bocht na amper een maand
Bijzonder is dat Trump de sanctiewet in september zelf nog ondertekende.
Voor die wet was er steun bij zowel Republikeinen als Democraten.
Veel politici in Washington vonden zwaardere economische druk nodig om Moskou richting onderhandelingen te bewegen.
Toch kiest Trump nu voor een andere koers.
In zijn besluit schrijft hij dat de vrijstelling in het nationale belang van de Verenigde Staten is.
Het Congres is daar officieel van op de hoogte gesteld.
Een uitgebreide publieke uitleg waarom dit in het Amerikaanse belang zou zijn, bleef in eerste instantie uit.
Dat zorgt voor vragen bij politici die juist een hardere lijn tegenover Rusland wilden.
Sanctiewet genoemd naar overleden senator Lindsey Graham
De nieuwe sanctiewet draagt de naam van de Republikeinse senator Lindsey Graham.
Graham overleed in juli 2026 en stond bekend als een uitgesproken pleitbezorger van strengere sancties tegen Rusland.
Hij wilde voorkomen dat Moskou via internationale handel genoeg geld bleef binnenhalen om de oorlog voort te zetten.
De wet die zijn naam kreeg, werd na zijn overlijden met brede steun aangenomen.
Onder meer was voorzien in importheffingen tot 100 procent op goederen uit landen die op grote schaal Russische energie blijven kopen.
Dat zou gevolgen kunnen hebben voor belangrijke handelspartners van Rusland.
Het doel: de economische prijs van de oorlog verder verhogen.
Door Trumps vrijstelling schuiven die nieuwe maatregelen voorlopig echter op de lange baan.
Amerikaanse politicus spreekt van verraad
In Washington regent het kritiek op het besluit.
Het Democratische Congreslid Don Beyer uit Virginia stelt dat Trump ingaat tegen de wil van het Congres.
Volgens Beyer is dit opnieuw een tegemoetkoming aan Vladimir Poetin.
Hij vindt dat Trump daarmee de Oekraïense partners van de VS in de steek laat.
Ook senator Richard Blumenthal, die meewerkte aan de wet, is scherp in zijn oordeel.
Volgens hem draait dit niet om nationale veiligheid, maar om Trumps houding ten opzichte van Poetin.
Dat zijn politieke verwijten van tegenstanders van het besluit.
Het Witte Huis van Trump houdt juist vol dat het nationale belang vooropstaat.
Zelensky reageert teleurgesteld
Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gereageerd.
Hij noemt het onjuist om de nieuwe sancties tegen Rusland voorlopig niet in te zetten.
Volgens Zelensky hadden de maatregelen Oekraïne juist hard kunnen helpen.
Hij vreest dat het uitstel Rusland extra lucht geeft om de oorlog door te zetten.
De Oekraïense president waarschuwt dat Moskou zo minder prikkel voelt om concessies te doen.
Dat komt op een lastig moment.
Rusland voert nog altijd aanvallen uit op Oekraïense steden en energie-infrastructuur.
Voor Oekraïne blijft internationale steun dus cruciaal.
Niet alleen met wapens en geld, maar ook door economische druk op Rusland.
Moskou reageert juist opgelucht
Terwijl in de VS en Oekraïne kritiek klinkt, is de toon in Rusland positief.
Kirill Dmitriëv, een prominente Russische economisch gezant, spreekt van een historisch moment.
Volgens hem hadden de nieuwe sancties grote impact kunnen hebben op de economische samenwerking tussen Rusland en Amerika.
Dat de maatregelen nu worden uitgesteld, wordt in Moskou gezien als een belangrijke ontwikkeling.
Dat betekent niet dat alle beperkingen verdwijnen.
Wel voorkomt het dat er meteen een nieuwe, zware sanctieronde van kracht wordt.
Opvallende dieseldeal met Rusland
Deze koerswijziging volgt kort na een andere omstreden stap.
Trump kondigde onlangs namelijk een akkoord aan over levering van Russische diesel.
Volgens hem kan die afspraak helpen om de internationale brandstofprijzen te drukken.
De Verenigde Staten kampen met hoge energieprijzen, iets wat je als consument meteen voelt in je portemonnee.
Trump wil de prijs aan de pomp omlaag krijgen.
Volgens zijn regering kan extra Russische diesel het aanbod vergroten.
Maar die afspraak kreeg direct kritiek.
Meerdere Amerikaanse politici, ook Republikeinen, waarschuwen dat extra inkomsten uit Russische energieverkoop de oorlogsinspanningen van Moskou kunnen ondersteunen.
Waarom wegen brandstofprijzen zo zwaar?
Energieprijzen zijn een heet hangijzer in de Amerikaanse politiek.
Stijgende diesel- en benzineprijzen voel je meteen als consument en als bedrijf.
Transport wordt duurder, kosten lopen op, en uiteindelijk kunnen producten breder in prijs stijgen.
Voor een president ligt dat politiek gevoelig.
Zeker met de tussentijdse verkiezingen van 3 november 2026 in aantocht.
Dan gaat het om de machtsverhoudingen in het Amerikaanse Congres.
Trump en de Republikeinen ervaren daardoor extra druk.
Analisten merken op dat strengere maatregelen tegen Russische energie de wereldwijde olieprijzen kunnen opstuwen.
Tegelijk is niet bewezen dat het pauzeren van deze sancties daadwerkelijk zorgt voor lagere prijzen aan de pomp in de VS.
Wat betekent dit voor Oekraïne?
Voor Oekraïne speelt er meer dan alleen de prijs aan de pomp.
Het land verzet zich al jaren tegen de Russische invasie.
Sancties zijn een van de middelen waarmee het Westen probeert de Russische oorlogseconomie af te knijpen.
De nieuwe Amerikaanse wet had die druk verder moeten opvoeren.
Doordat belangrijke onderdelen voorlopig niet worden toegepast, valt een deel van die extra druk weg.
Critici zeggen dat Rusland daarvan profiteert.
De regering-Trump kan daartegenover stellen dat je economische en diplomatieke belangen moet afwegen.
Wat dit op termijn betekent voor het verloop van de oorlog, is nu nog niet te zeggen.
Europa kijkt nauwlettend mee
Ook voor Europese landen is dit besluit relevant.
Veel Europese regeringen steunen Oekraïne en hebben zelf stevige sancties opgelegd aan Rusland.
Als Washington een andere lijn kiest, kan dat de internationale samenwerking raken.
Helemaal omdat de VS een belangrijke economische en militaire partner van Oekraïne zijn.
Europese hoofdsteden zullen daarom scherp volgen of Trump de sancties later alsnog doorzet.
De president heeft die mogelijkheid nadrukkelijk opengehouden.
Voorlopig is daarover geen definitieve beslissing bekend.
Wat nu?
Trumps besluit betekent niet dat alle bestaande Amerikaanse sancties tegen Rusland zijn geschrapt.
Dat onderscheid is belangrijk.
Het gaat om een vrijstelling voor cruciale nieuwe maatregelen uit de Graham-wet, die anders binnenkort waren ingegaan.
Die vrijstelling kan gelden totdat de Amerikaanse regering vindt dat extra actie nodig is.
Intussen groeit in Washington de discussie of het Congres moet ingrijpen.
Sommige politici willen voorkomen dat de president de nieuwe sanctiewet langdurig kan parkeren.
Of daar genoeg steun voor komt, moet nog blijken.
Trump weer onder vuur
Met dit besluit wakkert Trump opnieuw het debat aan over de Amerikaanse houding tegenover Rusland.
Volgens hem is de keuze gemaakt in het nationale belang.
Critici vinden juist dat hij de druk op Poetin verlaagt terwijl Rusland de oorlog in Oekraïne voortzet.
Moskou reageert positief, terwijl Zelensky en meerdere Amerikaanse parlementariërs teleurgesteld en boos zijn.
De politieke breuklijnen liggen daarmee weer open en bloot.
De grote vraag is of Trump de sancties later alsnog invoert, of dat deze nieuwe lijn richting Rusland voorlopig blijft staan.
Voor Oekraïne is dat van groot belang, omdat economische druk op Moskou deel uitmaakt van de internationale steun.
De komende weken zal duidelijker worden wat dit besluit betekent voor de Amerikaanse politiek en de relaties tussen Washington, Moskou en Kyiv.
Wat vind jij van Trumps keuze om de nieuwe sancties tegen Rusland voorlopig te pauzeren?