Rond het strengst bewaakte asielzoekerscentrum van het land is de boel flink onrustig. Drie artsen zijn er mee gestopt, omdat ze zich serieus zorgen maken over de veiligheid en de medische zorg voor de bewoners.
In de speciale opvang in Hoogeveen zitten asielzoekers die op andere plekken voor flinke overlast hebben gezorgd. Volgens betrokken artsen komen er tegenwoordig ook mensen met zware psychiatrische problemen terecht.
Die mix zorgt volgens hen voor riskante situaties, waarbij er geregeld knokpartijen uitbreken.
Een van de artsen waarschuwt zelfs dat het mogelijk maar een kwestie van tijd is voordat er iets ernstigs misgaat.
Drie artsen slaan alarm en stappen op
Het betreft de Handhaving- en Toezichtlocatie (HTL) in Hoogeveen.
De plek is bedoeld voor asielzoekers die door ernstige overlast niet meer in een regulier asielzoekerscentrum kunnen blijven.
Denk aan mensen die agressief optreden, personeel bedreigen of spullen vernielen.
Daarom zijn in Hoogeveen de regels strenger en is er meer toezicht dan op normale opvangplekken.
Toch zeggen drie betrokken artsen dat de situatie de afgelopen jaren verder is ontspoord.
Ze stellen herhaaldelijk te hebben gewaarschuwd voor de gevolgen van het plaatsen van mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen.
Volgens hen is er te weinig met die bezwaren gedaan.
Uiteindelijk zijn alle drie gestopt met hun werk daar.
Dat komt naar voren uit onderzoek van NRC, dat met de artsen sprak en interne documenten inzag.
‘Aan de lopende band ruzies en knokpartijen’ in het asielcentrum
Een van de opgestapte artsen noemt de samenstelling van de bewonersgroep een gevaarlijke mix.
Volgens de arts wonen er mensen met zware verslavingsproblemen, ernstige psychische klachten en een verleden van agressie.
Sommigen dragen ook traumatische ervaringen met zich mee.
Daardoor lopen spanningen vaak snel op.
Er is volgens de arts sprake van terugkerende vechtpartijen.
De arts zegt dat bewoners elkaar niet tot rust helpen, maar elkaars onrust juist versterken.
Dat bezorgt de betrokken zorgverleners flinke kopzorgen.
Niet alleen om de veiligheid van het personeel, maar ook om bewoners die hard medische behandeling nodig hebben.
Mensen met zware psychische problemen passen hier eigenlijk niet
Bij de start in 2020 golden er striktere regels voor het plaatsen van mensen met psychiatrische problemen.
Wie acuut psychiatrisch ontregeld was, kwam in principe niet in aanmerking.
In 2024 zijn die voorwaarden aangepast.
Sindsdien is een psychiatrische diagnose niet automatisch meer een belemmering.
Er wordt vooral gekeken of de benodigde medische zorg op de locatie kan worden voortgezet.
Volgens de betrokken artsen heeft dit ertoe geleid dat ook mensen met zeer ernstige psychische problematiek in Hoogeveen belanden.
Precies daar wringt het, zeggen zij.
De HTL is immers geen ggz-kliniek.
Er zijn geen vaste psychiaters of psychiatrisch verpleegkundigen aanwezig die continu gespecialiseerde behandeling kunnen bieden.
Inspectie sloeg eerder al alarm
De artsen staan niet alleen in hun zorgen.
In april 2026 waarschuwde de Inspectie Justitie en Veiligheid al dat de HTL niet is ingericht als zorginstelling.
Volgens de inspectie verblijven er mensen met complexe psychiatrische problemen die eigenlijk specialistische behandeling nodig hebben.
Het personeel kan wel toezicht en begeleiding geven, maar mist de mogelijkheden van een psychiatrische instelling.
Dat kan tot risicovolle situaties leiden.
De inspectie noemde risico’s voor zowel bewoners als medewerkers.
Toch is er volgens de betrokken artsen nog niets wezenlijk opgelost.
Artsen: onze medische adviezen werden terzijde geschoven
Opvallend is de kritiek op de manier waarop bewoners worden geplaatst.
Huisartsen Marike Ooms en Clara Verbeek zeggen dat ze onder druk zijn gezet om met bepaalde plaatsingen akkoord te gaan.
Soms gaven ze een negatief medisch oordeel, maar werd iemand toch toegelaten.
Een van de artsen stelt dat haar beoordeling niet altijd werd gerespecteerd.
Toen de artsen in 2024 weigerden nog langer plaatsingsverzoeken te beoordelen, is de werkwijze aangepast.
Sindsdien bekijkt een andere zorgpartij op afstand de medische dossiers.
De betrokkene wordt daarbij niet altijd persoonlijk gezien.
Dat vinden de artsen zorgelijk, omdat je uit een dossier lang niet altijd kunt opmaken hoe iemands actuele psychische toestand is.
COA weerspreekt de aantijgingen
Volgens het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) worden medische adviezen niet structureel genegeerd.
Ook GezondheidsZorg Asielzoekers (GZA) bestrijdt dat beeld.
Beide organisaties zeggen dat negatieve adviezen doorgaans worden overgenomen.
Afwijken gebeurt volgens het COA alleen in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld als de veiligheid van andere bewoners of medewerkers in het geding is.
De lezing van de opgestapte artsen staat daarmee haaks op de uitleg van de verantwoordelijke organisaties.
Ernstig verwarde bewoners kunnen alsnog naar buiten
Nog een zorgpunt: de HTL is geen gevangenis.
Ondanks strikte regels kunnen bewoners onder voorwaarden de opvang verlaten.
Dat geldt ook voor mensen die op dat moment ernstig verward zijn.
Wie zijn recht op opvang opgeeft, kan na het tekenen van documenten binnen enkele minuten buiten staan, aldus een van de artsen.
Die arts vreest gevaarlijke situaties als iemand ernstig ontregeld is en geen passende behandeling krijgt.
Dat betekent natuurlijk niet dat een psychische aandoening iemand automatisch gevaarlijk maakt.
Het gaat juist om de combinatie van ernstige ontregeling, overlastgedrag en gebrek aan passende zorg.
Ook gespecialiseerde voorzieningen lopen vast
Er zijn gespecialiseerde behandelplekken voor asielzoekers met zware psychiatrische problemen.
Bekend is bijvoorbeeld het Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht in Balkbrug.
Daar kunnen patiënten in een beveiligde omgeving intensieve psychiatrische zorg krijgen.
Maar ook die capaciteit staat onder druk.
Bovendien is besloten de overeenkomst voor de behandeling van asielzoekers bij Veldzicht per 1 januari 2027 te beëindigen.
Volgens de instelling worden er daarom geen nieuwe asielzoekers meer opgenomen.
Daardoor wordt het nog urgenter waar mensen met complexe psychiatrische én veiligheidsproblemen terechtkunnen.
Arts vreest dat het misgaat
De artsen waarschuwen dat het op deze manier niet eindeloos kan doorgaan.
Mensen met zware psychiatrische aandoeningen horen volgens hen behandeld te worden op plekken die daarvoor zijn toegerust.
Komen ze terecht in een opvang waar vooral toezicht en handhaving centraal staan, dan kunnen hun klachten juist verergeren.
Een van de opgestapte artsen vreest een ernstig incident als er niets verandert.
Wanneer en of dat gebeurt, is niet te voorspellen.
Wel is duidelijk dat de zorgen groot zijn over de combinatie van veiligheid, psychiatrische zorg en het tekort aan geschikte behandelplekken.
Wie pakt de verantwoordelijkheid?
De situatie in Hoogeveen roept lastige vragen op.
Waarom belanden mensen met zware psychische problemen in een centrum dat niet is ingericht voor specialistische behandeling?
En wat gebeurt er als artsen aangeven dat zo’n plaatsing medisch onverantwoord is?
Het COA zegt medische adviezen mee te wegen, terwijl de opgestapte artsen juist vinden dat hun waarschuwingen onvoldoende serieus zijn genomen.
De discussie draait dus niet alleen om overlast, maar ook om de veiligheid van medewerkers, de bescherming van andere bewoners en toegang tot noodzakelijke psychiatrische zorg.
Wat denk jij? Moeten asielzoekers met zware psychiatrische problemen verplicht in gespecialiseerde zorginstellingen worden geplaatst in plaats van in reguliere of streng bewaakte opvang?