Ophef om tv-casting: roetpieten gezocht, maar witte kandidaten uitgesloten

Een oproep om roetpieten te casten voor de Sinterklaasintocht in Antwerpen levert Ketnet, de Vlaamse publieke kinderzender, de nodige kritiek op. In de advertentie stond namelijk dat onder andere witte Europeanen, Scandinaviërs en mensen met een Oost-Europese afkomst niet in aanmerking kwamen. Ook de Vlaamse minister van Media, Cieltje Van Achter, vindt dat de oproep verkeerd is aangepakt.

De werving liep via GEORGE Casting en was bedoeld voor de intocht op 14 november. Volgens de VRT ging het om een extra zoektocht naar vijf figuranten. In een eerdere ronde waren al witte kandidaten geselecteerd.

Dit stond als voorwaarde in de oproep

Het bureau zocht energieke, kindvriendelijke roetpieten voor een tv-opname. De oproep stond open voor alle genders, maar sloot wel bepaalde herkomstgroepen uit.

Precies die eis ligt onder het vergrootglas. Mensen met de genoemde achtergronden mochten voor deze aanvullende ronde niet reageren, los van de vraag of je geschikt bent voor de rol.

Vlaams Belang-parlementslid Filip Brusselmans kaartte het thema op 28 oktober aan in het Vlaams Parlement. Hij hekelde dat een publieke omroep witte kandidaten uitsluit en vroeg de minister om opheldering.

VRT wilde de laatste vijf plaatsen anders invullen

Volgens de VRT bestaat het pietenkorps meestal uit 21 mensen. Na de eerste selectie waren er zestien figuranten gekozen, waaronder drie pieten die een rolstoel gebruiken.

Voor de overgebleven plekken wilde de omroep gericht mensen met andere etnische achtergronden bereiken. De VRT verwijst naar de beheersovereenkomst met de Vlaamse overheid, waarin staat dat de omroep de diversiteit van de samenleving moet weerspiegelen.

VRT-woordvoerder Yasmine Van der Borght zegt dat sommige groepen moeilijker de weg vinden naar dit soort producties. Met de extra oproep wilde men hun deelname stimuleren. Het ging dus niet om een algemene uitsluiting van witte pieten bij de hele intocht, maar wel bij deze specifieke wervingsronde.

Deskundige op discriminatiegebied heeft bedenkingen

Hoogleraar discriminatierecht Jogchum Vrielink vindt die toelichting onvoldoende om zo’n uitsluiting te verantwoorden. Etnische afkomst is een beschermd criterium, en direct onderscheid daarop mag slechts onder strikte voorwaarden.

Bij een acteursrol kan een specifiek kenmerk soms echt noodzakelijk zijn. Maar bij een roetpiet, waarvan het uiterlijk grotendeels met schmink wordt gecreëerd, acht Vrielink dat lastig verdedigbaar.

Zijn kritiek richt zich op het middel: vooraf een hele groep kandidaten uitsluiten om meer diversiteit te krijgen. Dat is zijn juridisch oordeel als expert; het is geen uitspraak van een rechter over deze casus.

Minister: castingbureau zat fout

Van Achter bevestigde in het parlement dat in de eerste ronde al witte kandidaten gekozen waren. Tegelijk stelde ze dat de aanpak van het castingbureau niet de juiste was.

Volgens haar had je de zoektocht anders moeten opzetten. Tegenover Doorbraak benadrukte ze dat je meer diverse kandidaten bereikt met een bredere casting, niet door selectie op huidskleur. Ze heeft haar opmerkingen doorgegeven aan de VRT.

Bronnen: aangeleverde berichtgeving, Doorbraak en verslag Vlaams Parlement, 28 oktober 2026.