Als je op maandag 16 november iets online hebt besteld op sites zoals die van KLM of IKEA, check dan voor de zekerheid je bank- of creditcardafschriften. Door een lek bij een softwareleverancier konden hackers schadelijke code plaatsen die creditcardgegevens kon meelezen. Hoeveel mensen er daadwerkelijk door zijn geraakt, is nog niet duidelijk.
Kwetsbaarheid bij softwarepartner
De aanval richtte zich niet direct op de bedrijven zelf, maar verliep via Optimizely. Dat is een softwarepartij waar veel grote organisaties hun websites mee testen en optimaliseren. Door een beveiligingsgat bij Optimizely konden aanvallers kwaadaardige code in klantprojecten injecteren.
Optimizely bevestigt dat een onbevoegde partij een zwakke plek heeft uitgebuit. In de nacht van maandag op dinsdag meldde het bedrijf dat het lek is gedicht en de schadelijke code is weggehaald. Betreffende accounts zijn extra beveiligd en er zijn aanvullende maatregelen doorgevoerd. Hoeveel klanten precies de dupe zijn, blijft onbenoemd.
178 organisaties geraakt
Beveiligingsonderzoeker Scott Helme van Report URI vond de malafide code in bestanden van maar liefst 178 organisaties. Hij deelt concrete URL’s, zoals deal.klm.nl van KLM en een domein dat hoort bij de online ontwerptool van IKEA. In media wordt ook ABN AMRO genoemd, maar zonder bevestiging met een specifiek adres.
Belangrijk om te weten: als die code ergens is aangetroffen, betekent dat niet automatisch dat de hele website van dat bedrijf gecompromitteerd was. Persbureau Reuters kon bovendien niet vaststellen bij welke partijen echt gegevens zijn buitgemaakt. IKEA zegt het incident nog te onderzoeken.

Wat deed de code precies?
Volgens Report URI kon de injectie kaartnummers, vervaldatums en beveiligingscodes (CVC) afvangen zodra bezoekers die invulden in de eigen betaalvelden van een getroffen site. Betaalvelden die los, via aanbieders als Adyen en Stripe, werden geladen, waren voor deze code niet toegankelijk.
Ook kon de software crypto-ontvangstadressen vervangen door adressen van de aanvallers. Daardoor dacht je een betaling naar een webwinkel te sturen, terwijl het geld in werkelijkheid bij criminelen belandde. Daarnaast waren iPhones en iPads met verouderde software een doelwit.
Dit kun je nu het beste doen
Heb je op maandag 16 november je creditcardgegevens ingevoerd op een van de betrokken sites? Dan is dit het advies:
- Loop je creditcardoverzicht zorgvuldig na op afschrijvingen die je niet herkent.
- Zie je iets verdachts? Bel direct je kaartuitgever om je kaart te laten blokkeren.
- Heb je crypto verstuurd? Check of het ontvangstadres klopt.
- Gebruik je een iPhone of iPad? Update naar de nieuwste softwareversie.
Deze aanval laat zien hoe kwetsbaar je kunt zijn: je bezoekt een betrouwbare site en wordt toch geraakt door een lek bij een leverancier waar je waarschijnlijk nog nooit van hebt gehoord.
Bronnen: Report URI, Optimizely en Reuters, via 112Vandaag.