Lege rekken in supermarkten, pompstations zonder druppel brandstof en vrachtwagens die hoofdwegen dichtzetten. In Zuid-Italië legt een protestgolf het dagelijks leven plat. In sommige streken kun je amper nog aan bepaalde etenswaren komen.
Het is zo uit de hand gelopen dat premier Giorgia Meloni zich ermee moest bemoeien. Boze truckers, boeren en vissers komen in actie tegen torenhoge brandstofprijzen en de stijgende kosten om rond te komen.
Ondertussen merkt vooral de gewone burger de gevolgen. Winkels krijgen minder geleverd, schappen blijven leeg en de onzekerheid groeit met de dag.
Lege supermarkten wakkeren onrust aan
In Napels zie je het meteen.
Bij meerdere supermarkten gapen de rekken. Vers spul — groente, fruit, melk en vlees — komt nauwelijks nog aan.
Ook op Sicilië en in Calabrië en Puglia speelt het bevoorradingsprobleem.
Volgens internationale media hebben vrachtwagenchauffeurs distributiecentra en belangrijke knooppunten geblokkeerd, waardoor trucks hun lading niet kunnen lossen.
Sommige zaken hangen briefjes op om klanten te laten weten dat bepaalde producten tijdelijk op zijn.
Die onzekerheid zorgt bovendien voor hamstergedrag: mensen slaan extra in omdat ze bang zijn dat spullen straks helemaal nergens meer te krijgen zijn.
Zelfs bij de pomp is de brandstof op
Het raakt niet alleen de supermarkten.
Ook bij allerlei tankstations in Zuid-Italië is de brandstof schaars of helemaal op.
Ironisch genoeg zijn de hoge dieselprijzen een van de aanleidingen voor de acties, maar door de blokkades komen brandstofleveringen nu zelf te laat aan.
Als automobilist merk je dat doordat je lokaal soms geen benzine of diesel meer kunt vinden.
Zelfs vluchten hebben er last van.
Op de luchthavens van Crotone en Reggio Calabria was kerosine schaars. Piloten kregen daarom het advies om genoeg brandstof mee te nemen vanaf andere airports.
Waarom is de woede zo groot?
Achter de acties zit vooral frustratie over kosten die maar blijven stijgen.
Voor truckers is diesel een van de grootste kostenposten. Elke prijsstijging maakt elke rit meteen duurder.
Volgens internationale berichtgeving ligt de dieselprijs zo’n derde hoger dan vóór het uitbreken van de oorlog met Iran.
Boeren en vissers voelen de duurdere energie net zo hard.
Tractoren, kotters en vrachtwagens draaien op brandstof; als die duurder wordt, blijft er minder over.
Veel ondernemers zeggen dat hun werk zo nog maar net of zelfs niet meer rendabel is.
Daarom vragen demonstranten om belastingverlaging, financiële steun en ingrepen tegen de hoge brandstofkosten.
Zelfs de voedselproductie stokt
Het blijft niet bij winkels en pompstations.
Ook de voedselproductie in Italië komt in de knel.
Fabrieken krijgen grondstoffen te laat binnen en verse producten bereiken afnemers soms helemaal niet.
Zo loopt de productie van de beroemde buffelmozzarella rond Napels flink vast.
Volgens de Italiaanse autoriteiten liep de schade in 24 uur al op tot ongeveer drie miljoen euro.
Melk kwam niet tijdig aan bij zuivelfabrieken en geproduceerde mozzarella haalde de klanten niet.
Ook pastamakers waarschuwen voor problemen omdat leveringen van ingrediënten muurvast zitten.
Het onderstreept hoe afhankelijk de voedselketen is van een soepel werkend transportsysteem.
Regering in Rome grijpt in
Premier Giorgia Meloni kondigde maatregelen aan om de situatie te stabiliseren.
Er is extra steun goedgekeurd voor onder meer vrachtwagenchauffeurs, boeren en vissers.
Zo wil Rome de druk van de hoge brandstofrekening verlichten.
Intussen probeert de overheid de blokkades op te heffen.
Politie begeleidt vrachtwagens zodat levensmiddelen en andere basisgoederen hun bestemming weer kunnen bereiken.
De autoriteiten waarschuwen bovendien dat het blokkeren van wegen strafrechtelijke gevolgen kan hebben.
Volgens de regering mag er worden gedemonstreerd, maar niet op zo’n manier dat complete steden zonder essentiële voorzieningen komen te zitten.
Burgemeesters trekken aan de bel
De burgemeesters van Napels en Bari hebben in dringende bewoordingen om extra maatregelen gevraagd.
Ze vrezen dat de situatie verder escaleert als vrachtwagens hun goederen niet kunnen afleveren.
Het gaat daarbij niet alleen om voedsel.
Ook openbaar vervoer, afvalinzameling en andere dagelijkse diensten kunnen snel vastlopen.
Die zorg is niet gek: als brandstof en eten niet normaal worden aangevoerd, raakt het dagelijkse leven in korte tijd ontwricht.
Is de crisis al voorbij?
Hier en daar lijkt het iets de goede kant op te gaan.
Na overleg met de regering hebben truckers in delen van Sicilië en Calabrië hun acties afgeschaald of tijdelijk gepauzeerd.
Sommige voedseltransporten rijden ook weer.
Toch zijn de problemen daarmee nog niet verdwenen.
De hoge brandstofprijzen blijven een heet hangijzer en niet alle demonstranten zijn gestopt.
De regering probeert nieuwe blokkades te voorkomen, terwijl ondernemers juist om snelle financiële hulp vragen.
Kan dit ook in Nederland gebeuren?
Wat er in Italië gebeurt, laat zien hoe kwetsbaar de aanvoer naar supermarkten en pompstations kan zijn.
Heel veel producten gaan dagelijks per vrachtwagen. Als dat vervoer lang stokt, ontstaan er vanzelf tekorten.
Dat betekent niet dat Nederland dit straks ook zo meemaakt.
Wel wordt duidelijk hoe snel acties in de transportsector doorwerken naar miljoenen consumenten.
Een supermarkt kan genoeg besteld hebben, maar als de vrachtwagens niet doorkomen, blijven de rekken alsnog leeg.
Veel zorgen over de komende dagen
Voor veel Italianen is het voorlopig onzeker wanneer alles weer normaal draait.
De regering heeft financiële steun toegezegd en probeert de belangrijkste verkeersaders open te houden.
Maar zolang de brandstof duur blijft en de onvrede onder transportbedrijven aanwezig is, ligt nieuw protest op de loer.
De beelden van lege supermarkten en droge pompstations laten zien hoe snel het dagelijks leven op z’n kop staat als de aanvoer stokt.
Wat vind jij? Snap je dat truckers en boeren actievoeren tegen de hoge brandstofprijzen, of gaan ze te ver als daardoor mensen zonder levensmiddelen en brandstof komen te zitten?