Voor een enorme groep Nederlandse huishoudens dreigt een financiële domper. Het kabinet wil namelijk een belangrijke belastingregeling voor mensen met hoge zorgkosten schrappen.
Het draait om de aftrek van specifieke zorgkosten. Met die regeling kun je, als je aan bepaalde voorwaarden voldoet, een deel van je medische uitgaven aftrekken bij je belastingaangifte.
Vooral ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking maken hier nu gebruik van.
Gaan de plannen door, dan valt dit belastingvoordeel weg vanaf 1 januari 2028.
Dat kan sommige huishoudens jaarlijks honderden euro’s schelen.
Zo’n 900.000 huishoudens maken er gebruik van
De aftrek van specifieke zorgkosten is voor veel mensen een belangrijk steuntje in de rug.
Niet alle medische uitgaven worden immers volledig vergoed door je zorgverzekering.
Denk aan bepaalde medicijnen, hulpmiddelen, voorgeschreven diëten of de reiskosten naar een behandeling.
Voldoe je aan de voorwaarden en maak je genoeg kosten, dan mag je een deel daarvan aftrekken van je belastbare inkomen.
Daardoor kan je uiteindelijke belastingaanslag lager uitvallen.
Uit cijfers die het kabinet naar de Tweede Kamer stuurde, blijkt dat in 2024 ongeveer 900.000 huishoudens deze aftrek gebruikten.
Voor veel mensen is het dus geen incidenteel voordeeltje, maar een vast onderdeel van hun financiële planning.
Wat kun je ongeveer kwijtraken?
Dat hangt sterk per persoon af.
Volgens berekeningen waar onder meer Zorgwijzer over schreef, levert de regeling gemiddeld zo’n 400 euro per jaar aan belastingvoordeel op.
Dat is een gemiddelde: sommige mensen krijgen minder terug, anderen besparen juist beduidend meer.
Het effect verschilt onder andere door je inkomen, de hoogte van je zorgkosten en je persoonlijke belastingpositie.
Daarnaast kunnen er indirecte gevolgen zijn voor inkomensafhankelijke toeslagen.
De aftrek drukt nu namelijk het verzamelinkomen dat voor verschillende regelingen telt.
Als die aftrek vervalt, kan je verzamelinkomen op papier stijgen, zonder dat je daadwerkelijk meer verdient.
Daardoor kan je in sommige gevallen ook minder toeslag ontvangen.
Waarom wil het kabinet hiermee stoppen?
Volgens het kabinet werkt de huidige aftrek niet goed genoeg.
De regeling zou voor burgers ingewikkeld zijn en lastig uit te voeren voor de Belastingdienst.
Je moet zelf uitzoeken welke uitgaven wel of niet aftrekbaar zijn.
Ook moet je bonnetjes en andere bewijsstukken bewaren.
Daarnaast is er een inkomensafhankelijke drempel, waardoor niet elke euro aan zorgkosten meteen voordeel oplevert.
Het kabinet vindt bovendien dat de steun nu niet scherp genoeg terechtkomt bij de mensen die het het hardst nodig hebben.
En je moet je zorgkosten eerst zelf betalen, om pas later mogelijk belastingvoordeel te krijgen.
Daarom wil de regering kijken naar andere vormen van ondersteuning voor mensen met hoge zorgkosten.
Honderden miljoenen euro’s
De afschaffing heeft ook impact op de rijksbegroting.
Volgens NieuwRechts levert de maatregel de schatkist ongeveer 533 miljoen euro op.
Voor een nieuwe manier van ondersteunen is volgens die berichtgeving circa 350 miljoen euro gereserveerd.
Dan blijft de cruciale vraag over:
Hoe wordt dat geld straks verdeeld en worden mensen die nu van de aftrek afhankelijk zijn wel voldoende gecompenseerd?
Daar is nog geen volledige duidelijkheid over.
Het kabinet onderzoekt hoe de steun anders kan worden vormgegeven.
Een uitgewerkt alternatief is nog niet gepresenteerd.
Ouderen en chronisch zieken maken zich zorgen
De plannen baren zorgen bij organisaties voor mensen met een chronische aandoening of beperking.
Hun extra zorgkosten zijn vaak structureel, niet tijdelijk.
Wie jaar in, jaar uit hulpmiddelen, speciale voeding of vervoer naar het ziekenhuis nodig heeft, krijgt telkens weer met die uitgaven te maken.
De aftrek helpt om daar een stukje van te dempen.
Als die mogelijkheid verdwijnt, merk je dat direct in het huishoudbudget.
Voor mensen met een laag of middeninkomen kunnen een paar honderd euro per jaar echt het verschil maken.
Bovendien kun je op noodzakelijke medische kosten meestal niet zomaar besparen.
Ook in de Tweede Kamer leven vragen
Politiek ligt het plan gevoelig.
In september nam de Tweede Kamer een motie aan om te onderzoeken hoe de aftrek behouden kan blijven, maar dan gerichter en doelmatiger.
De motie kwam van ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker en kreeg brede steun.
De Kamer wil vooral voorkomen dat mensen met een chronische ziekte of beperking er financieel op achteruitgaan.
Het kabinet zegt de knelpunten in de huidige regeling te willen oplossen.
Tegelijkertijd wordt nog bekeken welke alternatieven mogelijk zijn.
De discussie is dus nog niet klaar.
Wat betekent dit voor je belastingaangifte?
Voor jou verandert er nu nog niets als je van de aftrek gebruikmaakt.
Het voorstel is om de regeling per 1 januari 2028 te schrappen.
Tot die tijd blijven de huidige regels gelden, zolang de wet niet is aangepast.
Maak je in 2026 of 2027 kosten die onder de aftrek vallen, dan kun je die onder de bestaande voorwaarden nog opgeven in je aangifte.
Weet wel dat niet alle medische uitgaven meetellen.
Voor medicijnen, hulpmiddelen en vervoerskosten gelden specifieke eisen.
Het verplichte eigen risico van je zorgverzekering is bijvoorbeeld niet aftrekbaar.
Twijfel je? Op de website van de Belastingdienst kun je terugvinden welke uitgaven in aanmerking komen.
Mogelijk ook effect op je zorgtoeslag
Een minder zichtbaar gevolg van de voorgenomen afschaffing gaat over de zorgtoeslag.
De huidige aftrek van specifieke zorgkosten kan je verzamelinkomen verlagen.
Dat inkomen telt mee bij het bepalen van je recht op toeslagen.
Valt de aftrek weg, dan kan dat inkomen voor die berekening hoger uitpakken.
Sommige huishoudens krijgen daardoor mogelijk minder zorgtoeslag.
Of dat echt zo is en om welke bedragen het gaat, hangt af van je persoonlijke situatie en de regels die op dat moment gelden.
Het is dus niet zo dat alle 900.000 huishoudens hetzelfde bedrag mislopen.
Ook een andere tegemoetkoming kan verdwijnen
Naast de belastingaftrek wil het kabinet mogelijk ook de bijbehorende Tegemoetkoming Specifieke Zorgkosten afschaffen.
Die is bedoeld voor mensen die door hun belastingpositie niet het volledige voordeel van de zorgkostenaftrek kunnen benutten.
Voor sommige huishoudens is die tegemoetkoming een extra steuntje in de rug.
Ook voor deze groep moet duidelijk worden wat er voor in de plaats komt.
Dat maakt de vraag naar passende compensatie extra belangrijk.
Is er al een definitief besluit?
Nee.
Hoewel de afschaffing is opgenomen in het Belastingplan 2027, moeten zowel de Tweede als de Eerste Kamer nog akkoord gaan met de wetswijziging.
Tijdens de behandeling kan het plan worden bijgeschaafd.
Kamerleden kunnen bovendien voorstellen doen om onderdelen aan te passen of extra bescherming voor kwetsbare groepen te regelen.
Het staat dus niet vast dat de zorgkostenaftrek precies in deze vorm verdwijnt.
Wel is duidelijk dat het kabinet de huidige regeling wil vervangen.
Wat kun je nu het beste doen?
Heb je hoge zorgkosten, dan is het slim de ontwikkelingen te blijven volgen.
Maak je nu gebruik van de aftrek, dan hoef je daar niet meteen mee te stoppen.
Blijf de bestaande mogelijkheden benutten zolang ze gelden.
Bewaar facturen en betalingsbewijzen van medische uitgaven die mogelijk aftrekbaar zijn.
Check bij je aangifte welke voorwaarden precies van toepassing zijn.
Pas als het wetsvoorstel definitief is en er duidelijkheid is over een eventuele vervangende regeling, kun je beter inschatten wat dit voor jou betekent.
Grote onzekerheid voor veel Nederlanders
Het schrappen van de zorgkostenaftrek raakt direct aan de betaalbaarheid van noodzakelijke zorg.
Het kabinet wil de belastingregels eenvoudiger maken en gerichter steun geven.
Belangenorganisaties vrezen tegelijk dat ouderen en chronisch zieken in de knel komen als compensatie uitblijft of te laag is.
Voor ongeveer 900.000 huishoudens staat daarmee een bestaande fiscale steunpilaar ter discussie.
Of de afschaffing er daadwerkelijk komt, en wie er uiteindelijk op achteruitgaat of wordt gecompenseerd, moet de komende tijd blijken.
Wat vind jij: moet de aftrek voor hoge zorgkosten blijven bestaan?