Hoewel het politieke verzet toeneemt, gaat de aanleg van zeker zeven nieuwe megadatacentra in Nederland gewoon door. Dat blijkt uit info van brancheclub Dutch Datacenter Association (DDA). Volgens die organisatie zijn de meeste vergunningen al verstrekt, waardoor nieuwe regels vermoedelijk te laat komen om deze projecten nog te blokkeren.
Die plannen leiden tot flink wat debat. Terwijl de bouw van duizenden woningen vastloopt door een overbelast stroomnet, krijgen nieuwe datacentra wél toegang tot enorme hoeveelheden elektriciteit.
Kamer zet vraagtekens bij nieuwe datacentra
In de Tweede Kamer groeit de kritiek op de komst van zogenoemde hyperscales, de reuzen-datacentra van techbedrijven als Microsoft en Google.
ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis ging daar onlangs hard in. Hij vindt het lastig uit te leggen dat woningbouw stilligt terwijl grote Amerikaanse techreuzen wel plek krijgen op het Nederlandse stroomnet.
Energiehonger is enorm
De voetafdruk van een hyperscale-datacenter is fors.
Eén groot centrum trekt vaak 70 tot 100 megawatt aan vermogen en tikt daarmee op jaarbasis zo’n 600 tot 900 gigawattuur aan.
Ter illustratie:
- Een enkele hyperscale slurpt ongeveer evenveel stroom als 200.000 tot 350.000 huishoudens.
- Zeven nieuwe hyperscales samen kunnen uitkomen op het verbruik van meer dan 1,5 tot 2 miljoen huishoudens.
- Dat staat gelijk aan het elektriciteitsgebruik van meerdere grote steden in Nederland.
Datacentra zijn nu al goed voor zo’n 5 procent van het totale Nederlandse stroomverbruik. Netbeheerders voorzien dat dit aandeel de komende jaren verder oploopt.
Watergebruik schiet eveneens omhoog
Naast stroom vragen moderne datacentra ook veel water om servers te koelen.
Afhankelijk van de gekozen techniek kan één grote hyperscale jaarlijks tussen de 100 miljoen en 1 miljard liter water gebruiken.
Als alle zeven geplande centra volledig draaien, kan dat gezamenlijk oplopen tot meerdere miljarden liters per jaar.
Dat is vergelijkbaar met het jaarlijkse drinkwaterverbruik van tienduizenden Nederlandse huishoudens.
Vergunningen grotendeels al rond
Dit onderwerp speelt al jaren.
In 2022 besloot het kabinet dat nieuwe hyperscales alleen nog op een paar aangewezen plekken mochten komen, met extra beperkingen op omvang.
Maar voor diverse projecten waren de toestemmingen toen al verstrekt. Daardoor vallen onder meer de plannen in Amsterdam en Lelystad buiten de nieuwe kaders.
Nog meer plannen in de pijplijn
Naast de zeven projecten die zo goed als zeker doorgaan, liggen er ook ideeën voor nog meer hyperscales op de plank.
Of die uiteindelijk gebouwd worden, hangt af van politieke keuzes die nog genomen moeten worden.
Voorstanders wijzen op investeringen, banen en de groeiende vraag naar digitale diensten. Tegenstanders maken zich zorgen dat Nederland steeds meer ruimte, stroom en water vrijmaakt voor buitenlandse techbedrijven, terwijl je als huishouden of ondernemer juist last hebt van netcongestie en hogere kosten.
De vraag welke plek megadatacentra in Nederland moeten krijgen, zal dus nog wel even blijven spelen.