Wat Johan (38) uit Apeldoorn zegt, leidt steevast tot discussie zodra hij het onderwerp aansnijdt met vrienden of collega’s. Hij vindt dat de manier waarop de zorg nu wordt betaald, niet eerlijk is.
“Als je ervoor kiest om ongezond te leven, hoort daar financieel ook verantwoordelijkheid bij,” zegt hij. “Waarom zou je, als je gezond leeft, net zoveel premie betalen als iemand die zich ongezond eet?”
‘Eigen keuzes, eigen rekening’
Johan is logistiek planner en zegt dat hij zelf veel doet om fit te blijven. Hij sport meerdere keren per week en let op wat hij eet.
“Ik rook niet, drink zelden en train regelmatig. Toch leg ik via mijn premie ook geld bij voor aandoeningen die vaak samenhangen met leefstijl.”
Hij vindt dat het systeem sterker zou moeten meewegen wat je zelf kiest.
“Als je structureel ongezond leeft, zou dat terug te zien moeten zijn in wat je betaalt.”
Overgewicht in ons land
Overgewicht speelt een steeds grotere rol in de zorg. Volgens gezondheidsorganisaties is inmiddels een flink deel van de volwassen Nederlanders te zwaar, en het aandeel met obesitas groeit.
Te veel kilo’s vergroten de kans op aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en gewrichtsproblemen. Daardoor lopen de zorguitgaven op.
Voor Johan is dat precies de reden waarom het volgens hem anders moet.
“Willen we de zorg betaalbaar houden, dan moeten we eerlijk durven kijken naar leefgewoonten.”
Bezwaren tegen het plan
Critici noemen zijn idee juist riskant. Ze benadrukken dat gezondheid niet alleen draait om persoonlijke keuzes; ook genetische aanleg, inkomen, stress en je leefomgeving spelen mee.
Daarnaast vrezen ze dat hogere premies voor mensen met overgewicht kunnen zorgen voor stigmatisering of ongelijke toegang tot zorg.
Johan snapt die bezwaren deels, maar houdt vast aan zijn standpunt.
“Het gaat mij niet om straffen. Het draait om verantwoordelijkheid.”
Een lastige discussie
Het gesprek over leefstijl en zorgkosten loopt al jaren in Nederland. Sommigen pleiten voor beloningen of kortingen voor gezond gedrag, terwijl anderen vinden dat de zorg vooral solidair moet blijven.
Volgens Johan is dit debat voorlopig niet voorbij.
“De zorg wordt steeds duurder. Op een gegeven moment ontkom je niet aan keuzes.”
Of zijn voorstel ooit werkelijkheid wordt, weet hij niet, maar hij denkt dat het gesprek onvermijdelijk is.
“Blijven de kosten oplopen, dan komt dit thema steeds vaker op tafel.”