Hans (28) uit Tilburg ziet een rare spagaat in de Nederlandse politiek. Iedereen moppert over inflatie, hoge energierekeningen en een huizenmarkt die niet te doen is — en toch kruis je in het stemhokje vaak weer dezelfde partijen aan.
“Op familiefeestjes en borrels gaat het nergens anders over dan dat alles onbetaalbaar wordt,” zegt hij. “Maar zodra er gestemd moet worden, kiezen veel van diezelfde mensen opnieuw voor VVD, D66 of CDA. Ik kan daar met m’n hoofd niet bij.”
Politieke ergernis
Hans werkt in de techniek en ziet dat veel collega’s het lastig hebben met de stijgende kosten van alledag.
“Boodschappen kosten steeds meer, energie schoot een tijdlang door het dak en een huis kopen of huren is voor velen haast onmogelijk. Iedereen heeft er wel wat over te zeggen.”
Toch merkt hij dat het stemgedrag amper opschuift.
“Bij verkiezingen belanden ze alsnog bij de clubs die al tijden mee besturen.”
Gewoonte of houvast
Volgens Hans speelt gewenning flink mee.
“Veel mensen kopiëren het stemgedrag van thuis, of ze kiezen ‘veilig’. Dan kom je automatisch bij de bekende namen uit.”
Ook denkt hij dat sommige kiezers schrik hebben van grote koerswijzigingen.
“Mopperen lukt prima, maar echt voor iets anders gaan durft lang niet iedereen.”
Versnipperd land
De politiek is de laatste jaren steeds gefragmenteerder geraakt. Er zijn stapels partijen en stemmen waaieren uit over talloze opties.
Volgens Hans maakt dat het doordrukken van grote veranderingen lastiger.
“Als iedereen z’n stem verdeelt over kleintjes, kom je alsnog vaak uit bij een coalitie die verdacht veel lijkt op de vorige.”
Discussies op social media
Als Hans z’n kijk op zaken online zet, krijgt hij stevige reacties. Sommigen knikken mee, anderen vinden dat hij het te kort door de bocht stelt.
“Dan hoor je: ‘Zo werkt politiek niet’. Dat is ook niet onwaar, maar ik blijf het opvallend vinden.”
Volgens hem draait het debat vaak uit op frustratie.
“Veel mensen merken dat alles duurder wordt en dat het systeem kraakt, maar over de oplossing is men het totaal niet eens.”
Meer meedoen
Hans vindt het belangrijk dat mensen zich meer met politiek bezighouden.
“Wil je echt verandering, dan moet je wél uitzoeken waarop je stemt.”
Voor hem draait het vooral om bewust kiezen.
“Stem gerust op wie je wilt, maar sta dan ook stil bij wat dat betekent.”