Ratten die tussen vuilniszakken scharrelen zijn al irritant, maar in Amsterdam blijft het niet bij wat je op straat ziet. Ook horeca krijgt ermee te maken. Video’s van dieren die door een restaurantkeuken rennen laten zien hoe heftig het op sommige plekken kan worden. Ondertussen kwamen er in 2024 zo’n 6.800 meldingen van rattenoverlast bij de gemeente binnen. De vraag is vooral: hoe voorkom je dat het telkens opnieuw begint?
Duizenden meldingen, maar geen hard bewijs voor een recordplaag
De cijfers uit 2024 maken duidelijk dat rattenoverlast fors is. Toch kun je daaruit niet zomaar concluderen dat Amsterdam een plaag van ongekende omvang doormaakt. Volgens de NOS lag het aantal meldingen in recordjaar 2021 hoger, met ruim 7.000.
En meldingen zijn geen telling van alle ratten in de stad. Ze geven vooral weer hoeveel hinder er wordt doorgegeven. Dat verandert niets aan de last voor bewoners, maar is wel belangrijk om de ontwikkeling netjes te duiden.
Eten en schuilplekken maken de stad aantrekkelijk voor ratten
In de stad zijn de omstandigheden vaak gunstig voor ratten. Restjes bij vuilnisbakken vormen een makkelijke voedselbron, terwijl gebreken aan gebouwen toegang geven tot beschutte plekken. De gemeente noemt onder meer kapotte riolen en openingen naar kruipruimtes als aandachtspunten.
Ook voer dat voor vogels wordt neergelegd, trekt ratten aan. Daarom gaat de aanpak verder dan alleen de zichtbare dieren weghalen. Zolang er voedsel en ingangen blijven, komen dezelfde hotspots keer op keer terug.
Restaurant moest per direct dicht
Hoe snel het binnenshuis kan ontsporen, bleek uit berichtgeving van RTL Nieuws op 31 maart 2026. Op geverifieerde beelden waren meerdere ratten te zien in de keuken van een horecazaak in de Amsterdamse Javastraat. De dieren liepen onder meer langs de frituur en de pizzaoven.
De NVWA ging na het bekijken van de video langs en sloot het restaurant meteen. Inspecteurs troffen een forse rattenplaag aan.
RTL meldde daarnaast dat het aantal geregistreerde, ernstige overtredingen met ratten landelijk steeg van 40 in 2023 naar 163 in 2025. Dat zijn dus geen cijfers die uitsluitend over Amsterdam gaan. Volgens de NVWA kan ook een grotere bereidheid om misstanden te melden bijdragen aan die stijging.
Huge rats inside McDonald's kitchen in Amsterdam. Right where they prepare your food. pic.twitter.com/l10wmsd7xn
— RadioGenoa (@RadioGenoa) November 5, 2026
Waarom niet simpelweg meer gif inzetten?
Strengere regels voor bestrijdingsmiddelen zorgen voor discussie. Sinds 2023 gelden zwaardere voorwaarden voor bepaalde middelen tegen ratten en muizen. De toelatingsautoriteit Ctgb stelt dat aangewezen middelen alleen als laatste redmiddel mogen worden gebruikt, binnen een gecertificeerde aanpak.
Daar is een goede reden voor. Sommige middelen kunnen ook vogels, huisdieren en roofdieren vergiftigen. Bovendien bestaat het risico dat ratten en muizen ongevoelig worden voor de werkzame stoffen.
De basisaanpak is daarom: voedsel en schuilplekken wegnemen, toegangen afsluiten en inzetten op niet-chemische bestrijding. Gif blijft onder voorwaarden beschikbaar als andere maatregelen onvoldoende resultaat geven.
Meer geld helpt pas echt met een structurele aanpak
Amsterdam kondigde in 2025 aan het jaarlijkse preventiebudget te verdubbelen naar 500.000 euro. De nadruk ligt op betere afvalvoorzieningen, voorlichting en advies over het dichten van openingen in gebouwen.
Voor horecaondernemers adviseert de NVWA onder meer: voedsel afgesloten opslaan, afvalcontainers vaak legen en schuilplekken weghalen. Samenwerking met buren en verhuurders is ook belangrijk: raakt het meerdere panden, dan los je het niet in je eentje vanuit één keuken op.
Bewoners en bezoekers kunnen vermoedens van ongedierte in restaurants of levensmiddelenwinkels melden bij de NVWA. Voor ondernemers geldt: als je wacht tot een gast een rat ziet, ben je te laat. Preventie moet vast onderdeel zijn van de dagelijkse routine.