Ruben is 24 en heeft zijn master zojuist afgerond. Jarenlang hoorde je overal dat studeren investeren in jezelf is. “Als je je best doet, valt alles later wel op z’n plek,” zegt hij. Nu hij werkt en zijn eerste loonstrook ziet, voelt dat verhaal leeg. Met 70.000 euro studieschuld start zijn volwassen leven niet met mogelijkheden, maar met beperkingen. “Het is alsof ik al achterloop nog vóór ik goed en wel ben begonnen.”
Lenen hoorde erbij, twijfels niet
Toen hij aan zijn studie begon, was lenen de standaard. Beurzen waren verdwenen, huren schoten omhoog en met een bijbaan redde je het amper. “Iedereen leende,” zegt hij. Ouders, scholen en de overheid bleven herhalen dat een diploma zichzelf terugverdient. “Over risico’s ging het bijna niet, laat staan over wat dit later zou betekenen.” Nu pas voelt Ruben hoe zwaar die lening weegt.
Een eigen huis dat steeds onbereikbaarder voelt
Net als veel van zijn leeftijdsgenoten droomt Ruben van een eigen plek. Geen luxe, geen fratsen, gewoon een bescheiden appartement. Maar elke keer dat hij een hypotheekberekening maakt, komt dezelfde uitkomst. “Mijn studieschuld telt mee, mijn inkomen schiet tekort.” Banken kijken naar de getallen, niet naar je potentie. “Ik kan werken wat ik wil, die schuld blijft aan me vastplakken.” Het vooruitzicht dat hij jaren geen kans maakt op een woning, maakt hem moedeloos.
Werken loont wel, maar onvoldoende
Ruben werkt voltijd, maar voelt zich financieel klem. De huur vreet een groot deel van zijn salaris op en sparen lukt amper. “Elke maand betaal ik voor iets uit het verleden, terwijl de toekomst buiten bereik voelt.” Extra uren maken helpt nauwelijks: je lost hooguit wat sneller af, maar je komt niet echt vooruit. “Het is alsof ik op een loopband ren.”
Een generatie die de rekening krijgt
Wat hem het meest steekt, is de vergelijking met eerdere generaties. “Mijn ouders konden studeren zonder zulke schulden en kochten jong een huis.” Dat gunt hij ze, maar hij voelt zich wel benadeeld. “Wij hebben het niet verprutst, maar betalen wel de rekening.” Volgens hem is zijn generatie grootgebracht met beloften die niet zijn waargemaakt. “Ons is vrijheid verkocht, maar we kregen afhankelijkheid.”
Blijvende mentale druk
Die studieschuld is niet alleen geld; het kleurt hoe Ruben naar zijn leven kijkt. Relaties, kinderen, plannen voor later: alles voelt op pauze. “Je durft geen risico’s te nemen.” Hij merkt dat die schuld voortdurend door zijn hoofd spookt. “Zelfs als het goed gaat, voel je het gewicht.” Dat mentale stuk wordt volgens hem te vaak vergeten in politieke discussies.
Geen spijt van de studie, wel van het systeem
Ruben benadrukt dat hij zijn studie niet betreurt. “Ik heb veel geleerd en ik ga met plezier naar mijn werk.” Zijn kritiek richt zich op het systeem dat jongeren aanzette tot lenen zonder eerlijk te zijn over de gevolgen. “Dit draait niet om individuele keuzes, maar om een collectieve misser.”
Aan het einde van het gesprek blijft hij met één vraag zitten, die hij ook aan jou voorlegt: vind je het normaal dat een hele lichting begint met tienduizenden euro’s schuld en daardoor geen huis kan kopen, of is het leenstelsel een vergissing die veel te lang is genegeerd?