Als je deze zomer richting de Belgische kust gaat, of je nu voor een dagje gaat of langer blijft, houd dan rekening met iets opvallends. Onderzoekers zien een sterke opmars van de kleine pieterman, een giftige vis die zich steeds vaker ophoudt in ondiepe kustzones.
Een nieuwe analyse van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) en de Universiteit Gent toont dat de soort inmiddels ongeveer 24 keer zo vaak voorkomt als zo’n dertig jaar terug. De opwarming van het zeewater lijkt daarbij een grote rol te spelen.
Warmere zee zet het leven onder water op z’n kop
Voor het onderzoek zijn recente waarnemingen naast gegevens uit de jaren negentig gelegd. Daaruit blijkt dat het zeeleven langs de Belgische kust flink is verschoven.
Verschillende bekende soorten zijn de voorbije decennia hard achteruitgegaan. Het aantal grijze garnalen is met 78 procent teruggelopen, strandkrabben met 88 procent, en ook haring, sprot en grondels worden veel minder vaak gezien.
Tegelijk winnen soorten die beter gedijen in warm water terrein. Naast de kleine pieterman worden jonge tarbotten, grieten en de Atlantische grijze zwemkrab steeds regelmatiger gemeld.
Volgens bioloog Jan Seys lijken veel traditionele bewoners van de branding het almaar warmere kustwater juist te mijden.
Eén van de giftigste vissen van de Noordzee
De kleine pieterman is dan wel klein, maar geldt als een van de giftigste vissen in de Noordzee. Het gif zit in de stekels op de rugvin en bij de kieuwdeksels. Stap je er per ongeluk op, dan kun je een heel pijnlijke steek oplopen.
Typische klachten zijn:
- Felle, branderige pijn die meteen begint.
- Zwelling en roodheid rond de plek.
- Af en toe een blauwige verkleuring van de huid.
- Pijn die urenlang kan aanhouden, soms langer dan een dag.
- Soms ook misselijkheid, duizeligheid, zweten of hoofdpijn.
Voor gezonde volwassenen is zo’n steek meestal niet levensbedreigend, maar de pijn kan flink zijn.
Zo pak je het aan na een steek
Ben je geprikt door een kleine pieterman? Handel dan snel:
- Kijk of er stekels in de huid zijn achtergebleven en verwijder die voorzichtig.
- Houd de plek 30 tot 90 minuten in zo warm mogelijk, nog draaglijk water. Het gif is warmtegevoelig, waardoor de pijn vaak vermindert.
- Reinig de wond goed en let de dagen erna op signalen van een infectie.
- Neem zonodig een pijnstiller en schakel medische hulp in als de klachten ernstig zijn of aanhouden.
Ga je de zee in? Waterschoenen zijn een goed idee, en blijf alert in ondiepe stukken waar de kleine pieterman zich graag in het zand verstopt.
Meer nieuws lezen? Kijk op kijknieuws.nl.