In de Russische regio Irkoetsk is veel onrust ontstaan nadat een jonge medewerker van een instituut dat juist de pest bestrijdt is overleden. Een aantal ziekenhuizen is in quarantaine gegaan en bij een grote aluminiumfabriek geldt nu een mondkapjesplicht.
Lokale bronnen hebben het over een mogelijke pestbesmetting. De Russische gezondheidsdienst Rospotrebnadzor ontkent dat expliciet en spreekt voorlopig van een longontsteking van onduidelijke oorsprong.
Juist die kloof tussen de officiële lezing en de ingrijpende maatregelen roept veel vragen op.
Jonge medewerkster overlijdt onverwacht
Het draait allemaal om een 28-jarige vrouw die werkte bij het anti-pestinstituut in Irkoetsk.
Volgens berichten werd ze op 29 september opgenomen in het ziekenhuis. Twee dagen later is ze overleden.
De Russische autoriteiten hebben de exacte doodsoorzaak niet gedeeld. Rospotrebnadzor meldde dat het gaat om een ‘longontsteking van onbekende etiologie’ en zegt dat er bij onderzoek geen micro-organismen zijn aangetroffen die met haar werkzaamheden te maken hebben.
Toch doen er andere verhalen de ronde.
Speculaties over pestbesmetting
Lokale media melden dat artsen achter de schermen over de pest spreken. Volgens Deutsche Welle schreef ook het hoofd van het naburige Boerjatië eerder dat de vrouw aan de pest zou zijn overleden. Officieel is die diagnose niet bevestigd.
Er gaan daarnaast verschillende theorieën rond over hoe de vrouw besmet had kunnen raken.
Eén mogelijkheid is dat ze de bacterie tijdens een reis heeft opgelopen. Een andere lezing suggereert een incident in een laboratorium.
Dat laatste wordt door de Russische gezondheidsdienst weersproken. Volgens Rospotrebnadzor heeft zich bij het instituut geen incident met gevaarlijke ziekteverwekkers voorgedaan.
Verscheidene ziekenhuizen in quarantaine
Ondertussen zijn de maatregelen opvallend streng.
Volgens lokale berichten zitten de klinische ziekenhuizen 1, 3 en 10 in Irkoetsk in quarantaine. Ook een kinderziekenhuis en, volgens meerdere meldingen, een kraamkliniek vallen onder de beperkingen.
Bij sommige instellingen zijn familiebezoeken verboden.
In het nabijgelegen Sjelechov waren eerder al ziekenhuisafdelingen afgesloten. Daar werden tijdelijk geen nieuwe patiënten opgenomen en konden sommige patiënten niet weg.
Mondkapjes verplicht in grote fabriek
Ook buiten de zorg zie je maatregelen.
Bij de aluminiumfabriek in Sjelechov (Irkoetsk) is een mondkapjesplicht ingevoerd.
De directeur noemde dat volgens berichten een preventieve stap en wees erop dat het seizoen is waarin luchtweginfecties vaker voorkomen.
Toch wakkert dit de onrust onder inwoners verder aan.
Topgezondheidsfunctionaris reist naar de regio
Ook op nationaal niveau wordt de situatie scherp gevolgd.
Anna Popova, het hoofd van Rospotrebnadzor en daarmee de hoogste sanitaire functionaris van Rusland, is naar Irkoetsk gereisd. Samen met gouverneur Igor Kobzev schoof ze aan bij een spoedvergadering van de regionale commissie voor sanitaire en epidemische bestrijding.
De gouverneur sprak over een verdenking van een ‘bijzonder gevaarlijke infectie’, zonder te benoemen om welke ziekteverwekker het zou gaan.
Iedereen die contact met de patiënte heeft gehad, staat volgens de autoriteiten onder medisch toezicht.
Tot nu toe zouden er bij die groep geen ziekteverschijnselen zijn gezien en zouden de tests negatief uitvallen.
Bijna 200 mensen in quarantaine
Volgens Meduza zouden op 2 oktober 197 mensen in quarantaine zijn geplaatst.
Rospotrebnadzor benadrukt tegelijkertijd dat bij de getraceerde contacten geen tekenen van ziekte zijn gevonden.
De dienst zegt bovendien dat de epidemiologische situatie in Irkoetsk en Sjelechov ‘stabiel’ is.
Dat wringt met de beelden uit de regio: gesloten afdelingen, mensen onder toezicht, een mondkapjesplicht en een bezoek van de hoogste sanitaire functionaris van het land.
Is er nu echt sprake van een pestuitbraak?
Daar kun je op dit moment nog geen harde conclusie over trekken.
Er zijn meerdere meldingen die het overlijden van de jonge vrouw aan de pest koppelen, maar de officiële gezondheidsdienst heeft dat niet bevestigd.
Autoriteiten spreken alleen over een ernstige infectieuze situatie en een longontsteking waarvan de oorzaak nog niet is vastgesteld.
Wel is duidelijk dat er stevige voorzorgsmaatregelen zijn genomen.
Pest is tegenwoordig te behandelen
De pest wordt veroorzaakt door de bacterie Yersinia pestis. De ziekte is vooral berucht door historische uitbraken zoals de Zwarte Dood, die in de middeleeuwen miljoenen levens eiste.
Dat betekent niet dat een moderne besmetting dezelfde gevolgen hoeft te hebben.
Met antibiotica is de ziekte nu behandelbaar. Vooral bij de longpest is het cruciaal om snel te starten. Zonder tijdige behandeling kan die vorm ernstig en dodelijk verlopen.
Rusland volgt de situatie op de voet
Voorlopig blijft er dus veel onduidelijk.
Een jonge medewerker van een instituut voor gevaarlijke infectieziekten is onverwacht overleden, meerdere ziekenhuizen zitten in quarantaine, contacten worden gemonitord en werknemers van een grote fabriek dragen mondkapjes.
Tegelijk houden de Russische autoriteiten vol dat er geen bevestigde pestuitbraak is en dat de situatie epidemiologisch stabiel is.
Of het daadwerkelijk om een pestbesmetting ging, moet vervolgonderzoek uitwijzen.