Een groeiende groep Nederlanders woont of werkt een periode buiten de landsgrenzen. Dat merk je later terug in je AOW. Als je niet je hele werkende leven in Nederland hebt gewoond of gewerkt, valt je AOW namelijk lager uit, meldt de Sociale Verzekeringsbank (SVB), de uitvoerder van de uitkeringen.
Je bouwt AOW op in de jaren dat je in Nederland woont of werkt. Elk jaar dat je verzekerd bent, telt mee voor een stukje pensioen. Ben je een tijd in het buitenland geweest, dan mis je die opbouw en valt je uitkering later lager uit.
Dat speelt bijvoorbeeld als je jarenlang over de grens hebt gewerkt, een bedrijf buiten Nederland had of pas op latere leeftijd naar Nederland bent verhuisd. Ook als je na je pensioen naar het buitenland vertrekt, kun je te maken krijgen met andere regels en extra controles.
Lagere AOW? Dan is er soms extra hulp
Is je AOW niet toereikend om van rond te komen, dan kun je in sommige situaties een aanvullende uitkering krijgen. De Aanvullende inkomensondersteuning ouderen (AIO) vult je inkomen aan tot het sociaal minimum.
Het aantal mensen dat zo’n aanvulling nodig heeft, groeit snel. De SVB moet dan controleren of er bijvoorbeeld nog inkomsten of vermogen in het buitenland zijn. Dat maakt het werk ingewikkelder, zeker omdat de organisatie ook met personeelstekorten kampt.
Wonen over de grens betekent meer controles
Steeds meer gepensioneerden kiezen ervoor om na hun pensioen in het buitenland te wonen. Voor de SVB is het dan lastiger om precies te beoordelen hoe je situatie is. Zo moeten ze vaststellen of je alleen woont of samen met een partner, omdat dat invloed heeft op de hoogte van je AOW.
Ben je alleenstaand, dan krijg je ongeveer 70 procent van het minimumloon als AOW; wie een partner heeft, ontvangt per persoon ongeveer de helft. Volgens de SVB sluiten deze regels niet altijd goed aan bij moderne relatievormen en zijn ze in andere landen lastig te controleren.
Meer AOW’ers wonen buiten Nederland
Nederland telt ongeveer 4,6 miljoen mensen met AOW-recht. Daarvan wonen er zo’n 340.000 in het buitenland. De SVB verwacht dat dit aantal de komende jaren oploopt tot circa een half miljoen in 2043.
Daardoor wordt het voor de uitvoeringsorganisatie steeds uitdagender om alle uitkeringen goed te regelen. Vooral de mix van internationale situaties en complexe regels zorgt voor extra werk.
Regels mogen simpeler
De SVB pleit daarom voor eenvoudigere AOW-wetgeving, zodat sneller duidelijk is waar je recht op hebt. Het kabinet denkt na over het versimpelen van de sociale zekerheid, maar concrete plannen zijn er nog niet.
Er wordt ook gekeken naar het aanpassen van de regels rond samenlevingsvormen binnen de AOW. Daarnaast wil het kabinet de AOW-leeftijd sneller laten stijgen, zodat de instroom van nieuwe gepensioneerden minder hard toeneemt.
Volgens de SVB zit de grootste uitdaging vooral in de ingewikkelde regels. Als helderder is waar je recht op hebt, maakt het volgens de organisatie minder uit hoeveel AOW’ers er zijn.