Schenk- en erfbelasting: nieuwe regels vanaf 2026
Per 2026 gelden er vernieuwde spelregels voor schenk- en erfbelasting. Het lijkt misschien complex, maar met de juiste info valt het mee. De overheid wil twee dingen bereiken: minder ontwijking en meer rust en duidelijkheid voor families. Sommige regels zijn strenger geworden, andere juist soepeler. Hieronder vind je wat er is aangepast en wat dat voor jou kan betekenen.
In het kort: strenger maar rechtvaardiger
Het vernieuwde stelsel rust op drie pijlers. Biologische kinderen krijgen dezelfde fiscale positie als erkende kinderen, ook zonder officiële erkenning. De Belastingdienst pakt schijnconstructies en haastige schuifacties vlak voor overlijden steviger aan. En je krijgt ruimere tijd om de erfbelasting te regelen. Samen levert dat minder grijze gebieden op en een menselijker afhandeling in een lastige periode.
Gelijke behandeling voor biologische kinderen
Een opvallende wijziging: formele erkenning weegt minder zwaar voor biologische kinderen. Als met een DNA-test vaststaat dat jij biologisch kind bent, gelden dezelfde fiscale spelregels als voor erkende kinderen.
De kindvrijstelling bedraagt in 2026 € 26.230. Dat geldt nu óók voor biologische kinderen zonder officiële erkenning. Daarmee verdwijnt een oude ongelijkheid. Zeker in samengestelde gezinnen zorgt dit voor helderheid en minder verrassingen achteraf.
Harder optreden tegen haastige schuifacties
Rond het levenseinde kijkt de fiscus kritischer naar het verschuiven van vermogen. Denk aan het snel verdelen van spaargeld tussen partners of het doen van forse schenkingen vlak voor overlijden. Als zo’n stap vooral lijkt bedoeld om minder belasting te betalen, pakt dat nu vaker ongunstig uit.
Grote schenkingen kort voor overlijden tellen eerder mee als nalatenschap. Ook kunstmatige verdelingen tussen partners worden sneller rechtgezet. Niet alleen de vorm, maar vooral de bedoeling weegt mee. Wie op het laatste moment nog gaat schuiven, loopt dus meer risico op extra heffing. Op tijd en doordacht plannen is belangrijker dan ooit.
Meer tijd voor je aangifte erfbelasting
Voor nabestaanden is er verlichting: de termijn voor het indienen van de aangifte erfbelasting is verlengd van 8 naar 20 maanden. De oude termijn bleek vaak krap, zeker tijdens rouw en praktische afwikkeling.
Met 20 maanden heb je meer overzicht en ruimte om advies te vragen. Dat verkleint de kans op fouten en onnodige kosten. De administratie hoeft niet meteen bovenaan je to-do-lijst te staan, wat veel mensen als prettig ervaren.
Vrijstellingen erfbelasting 2026 overzicht
Hoeveel erfbelasting je uiteindelijk betaalt, hangt af van de vrijstelling die voor jou geldt. Het deel boven de vrijstelling wordt belast. Voor 2026 gelden de volgende bedragen:
Partner: € 828.035.
Kind, pleeg- of stiefkind: € 26.230.
Kind met een beperking: € 78.671.
Kleinkind: € 26.230.
Ouders (gezamenlijk): € 62.110.
Andere erfgenamen: € 2.769.
Deze vrijstellingen gelden per persoon, tenzij anders vermeld. Het verschil tussen kinderen en andere erfgenamen is opvallend groot.
Wat houdt dit voor jou in?
Een voorbeeld helpt. Erf je als kind een woning met een waarde van € 400.000? Dan gaat eerst je vrijstelling van € 26.230 eraf. Over de resterende € 373.770 betaal je erfbelasting. Door de tariefschijven kan dat flink oplopen. Veel mensen komen hier pas laat achter, dus tijdig inzicht kan veel schelen.
Let ook op bij het schenken van woningen. Er zijn plannen om vanaf 2027 bij schenkingen van huizen de marktwaarde te gebruiken in plaats van de WOZ-waarde. In regio’s waar de marktwaarde hoger ligt dan de WOZ, kan dat zorgen voor meer belasting. Neem dit mee in je overweging als je een huis wilt schenken aan je kinderen.
Kortom: snelle belastingtrucs werken minder goed, maar je krijgt wel meer tijd en duidelijkheid om alles netjes te regelen. Met wat voorbereiding voorkom je onaangename verrassingen en houd je de sfeer in de familie goed.